X
تبلیغات
شیکسون

انجمن مطالعات  پنتاگون ، استراتژی را اینگونه  تعریف  :(Strategy) استراتژی

کرده است:"هنروعلم توسعه وبه کارگیری نیروهای سیاسی،اقتصادی،فرهنگی ونظامی  ملت در جنگ و صلح  به منظور تامین حد اکثر  پشتیبانی از  سیاست  ملی   به   قصد افزایش احتمالات و نتایج مطلوب برای پیروزی و تقلیل احتمالی شکست."(عزتی-1373-4)

 

اتحادیه(union):اجتماعی که برای دفاع از منافع اقتصادی مشترک تشکیل میشود.

به عبارت دیگر ،اتحادیه به یک نوعی از روابط  اجتماعی است  که از   لحاظ خارجی

بسته و یا به نحوی محدود تنظیم شده است.ترتیب نظم داخلی اتحادیه توسط افراد معینی

که رفتارشان بستگی به آن دارد به عمل در می آید.(جعفری-1366-24)

 

تنگه(tangeh):باریکه ای از آب ،که دو دریای مجاور را بطور طبیعی به یکدیگر

متصل سازد،به این عارضه باب نیز گفته می شود.(جعفری-1366-107)

 

دولت مرکزی(central  government): یا حکومت مرکزی " اصطلاحی

است که معمولا در کشورهای فدراتیو یا نظایر آن که هر ایالت یا استان دارای حکومت خود مختار و نسبتا مستقل است  به مستقر در پایتخت  که  اداره امور دفاعی  و سیاست

خارجی را نیز به عهده دارد اطلاق می گردد.(جعفری-1366-168)

 

ژئوکالچر(geo  culture):ژئوکالچر یا ژئوپلیتیک فرهنگی فرایند پیچیدهای از

تعاملات قدرت،فرهنگ و محیط جغرافیایی است که طی آن فرهنگ همچون سایر پدیده های نظام اجتماعی همواره در حال شکل گیری ،تکامل ،آمیزش و جابجایی در جریان زمان و در بستر محیط جغرافیایی کره زمین اند.(حیدری-1387-147)

 

ژئوپلیتیک(geo politic):هارتشورن معتقد است:"ژئوپلیتیک عبارتست از کاربرد دانش و تکنیک های جغرافیای سیاسی در مسائل روابط بین الملل"(حافظ نیا-1385-32)

ژئواستراتژی(geo strategy):ژئو استراتژی علم کشف روابط استراتژی ومحیط جغرافیایی است که به تعیین قلمرو جغرافیایی استراتژیهای نظامی به منظور هدایت صحیح عملیات نظامی می پردازد(عزتی-1373-4)

سرزمین(territory):ژان ایونا گاتمن سرزمین را اینگونه تعریف کرده است:"سرزمین بخشی از جلوه گاه جغرافیایی است که با ادامه فیزیکی قلمرو یک حکومت برابری پیدا می کند. این مفهوم پهنه فیزیکی یک سیستم را معرفی می کند که در حکومتی ملتی ویا در بخشی از آن که از  گونه ای اقتدار برخوردار باشد قوام می گیرد.(مجتهد زاده-1381-39)

سازه منطقه ای:سازه منطقه ای از نظر فضایی ساختاری متشکل است که در چهار چوب فرایند ائتلاف و اتحاد کشورها در قالب سازمان منطقه ای تجلی می یابد (حافظ نیا-1383-58)

سیاست اقتصادی(economic polit):اقتصاد سیاسی بخشی از دانش اقتصاد است که از رابطه میان سیاست و ااقتصاد و به ویژه نقش قدرت در تصمیم گیریهای اقتصادی بحث می کند.(شکوئی-1382-100)

کشور((countp:یک کشور یک واحد سیاسی است و مجموعه ای از این واحد های سیاسی نقشه سیاسی جهان را تکمیل می کند . از نظر ساختاری کشور از به هم آمیختن سه عنصر "سرزمین" "ملت" و"حکومت" پدیدار می آید.(مجتهد زاده-1381-31)

گروه نژادی،قومی(ethnic group):مردمی دارای فرهنگی مشخص و متمایزبا مشخصه های فیزیکی ،عادات،زبان،مذهبو صفات مشترک هستند.(صفوی-1378-274)

مرز(frontier):مرزهای سیاسی مهمترین عامل تشخیص و جدایی یک واحد متشکل از واحدهای دیگر است.(میرحیدر-1371-161)

ملت(nation):ملت به مجموعه ای از افراد ساکن در فضای جغرافیایی مشخص و محدود از حیث سیاسی اطلاق می شود،که بر اساس عوامل وخصیصه هایی نظیر تبار،تاریخ،فرهنگ،دین،مذهب ،سرزمین،قومیت ،زبان و... نسبت به یکدیگر احساس همبستگی و همانندی می کنند و خود را به یک "ما" می دانند. ملت از عناصر ساختاری و بنیادین دولت است.(حافظ نیا -1381-111)

منطقه نفوذ(sphereof influence):نا حیه ای که معمولا بنا بقراردادی که میان چند ملت بسته شده بعضی از آنها آزادی عمل انحصاری در آن ناحیه داشته باشند.(جعفری-1366-326)

منطقه راهبردی((strategique:برخی نقاط جغرافیایی را که از نظر اقتصادی،سیاسی ،نظامی یا مذهبی دارای اهمیت می باشند "مناطق راهبردی"می نامند...منطقه راهبردی یک موقعیت جغرافیایی است که دارای اهمیت نظامی می باشد بدین معنی که بتوان از این مناطق بر دریا و خشکی اشراف داشت و در جنگ ضربه های موثری بر دشمن یا دشمنان وارد کرد.(بهرامی-جهان بین-1389-13و14)

ناحیه(region):ناحیه جغرافیایی به پایین ترین لایه تقسیمات فضایی سطح زمین اطلاق می شود که در آن عوامل ساختاری و کارکردی به وحدت وتجانس رسیده و از هویتی یگانه و تجزیه ناپذیر در بعد فضایی بر خوردار باشد .(حافظ نیا -1383-17)

همگرایی(convergence):همگرایی به لحاظ مفهومی عبارتست از تقریب ونزدیک شدن افراد به سمت نقطه ای مشخص که معمولا به عنوان هدف مشترک آنان شناخته می شود.(حافظ نیا -1385-373)

هویت ملی (nation states):هویت ملی عبارتست از مجموعه خصایص و ارزشهای مشترک یک ملت که افراد آن نسبت به آنها خود آگاهی یافته و به واسطه آنها احساس یگانگی و تعلق به همدیگر می کنند.(حافظ نیا-1385-149)

واگرایی(divergence):عبارتست ازتفکیک و جدایی از همدیگر و دور شدن آنها از هدف مشترک وحرکت به سمت هدفهای خاص.(حافظ نیا -1385-

 

 

 

 

 

منابع ومآخذ:الف>کتابها:

1-بهرامی  قدرت الله-جهان بین  اسماعیل-مناطق راهبردی جهان-قم انتشارات زمزم هدایت-1389

    2-جعفری  عباس-فرهنگ بزرگ گیتاشناسی (اصطلاحات جغرافیایی)

انتشارات گیتاشناسی-1366

    3-حافظ نیا  محمد رضا-   جغرافیای سیاسی ایران- سمت -  1381

    4- حافظ نیا  محمد رضا-   افقهای جدید در جغرافیای  سیاسی-

سمت-1383

    5- حافظ نیا  محمد رضا-  اصول ومفاهیم ژئوپلیتیک –انتشارات

آستان قدس رضوی-1385

    6-شکوئی  حسین –اندیشه های نو در فلسفه جغرافیا –(جلد اول)

انتشارات گیتاشناسی-1382

    7-عزتی  عزت الله-ژئواستراتژی وقرن بیست ویکم-سمت-1373

    8-مجتهد زاده  پیروز-جغرافیای سیاسی وسیاست جغرافیایی-

سمت-1381

    9-میرحیدر  دره-   مبانی جغرافیای سیاسی – سمت -  1371

ب>مقالات:

   1-حیدری  غلامحسن-نظام ژئوکالچرجهانی قرن بیست ویکم وجایگاه

       ایران-"مجموعه مقالات "محیط امنیتی پیرامونی جمهوری اسلامی ایران-

      انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی-1387

 

با  سلام و  سپاس  فراوان  بخاطر  بازدید  شما  از  این  وبلاگ

خواهشمندم  نظر  خود  را  در  رابطه با مطالب  وبلاگ   بگذارید 

و از دانشجویان عزیز تقاضا دارم چنانچه مقاله و مطلبی مناسب

با این وبلاگ دارند ، ارسال نمایند تا در این وبلاگ برای استفاده

عموم نمایش داده شود.

متشکرم-محمود واسعی مدیر وبلاگ ژئوپلیتیک امروز

محمود واسعی

مقدمه:

از جوامع ابتدایی بشر تا به امروز کسب قدرت و اعمال آن حائز اهمیت و در خور توجه انسانها – حکومت ها و دولت ها بوده است. اما وجوه آن در ادوار مختلف، متفاوت بوده و به شکلهای خاص خود بروز کرده است. امروزه مفهوم قدرت در دو فضای حقیقی (جغرافیایی) و فضای مجازی بصورت قدرت سخت و قدرت نرم جلوه گر شده و سیری شتابزده به سمت فضای مجازی صورت گرفته است.فضای مجازی در پی پیشرفت علم و تکنولوژی بر تمامی تعاملات در فضای حقیقی اعم از سیاسی – نظامی – اقتصادی – امنیتی – فرهنگی و ... در سطوح مختلف ناحیه ای ... منطقه ای – جهانی تاثیر گذار است. و این تأثیر پذیری از فضای مجازی دامنه ی آن روز به روز گسترده تر می شود.

لذا اهمیت مطالعه در مورد فضای و بررسی قدرت نرم را دو چندان کرده است.

در اینجا به طرح چند سوال محوریت تحقیق را مشخص کرده و به آن سمت و سو می بخشیم.

-       اهمیت و جایگاه قدرت نرم در جهان امروز و همچنین کاربرد و کارایی آن در مقایسه با قدرت سخت چگونه می باشد؟

-       فضای مجازی و قدرت نرم و نقش آفرینی آن برای کشورهای غربی و کشورهای جهان سوم به چه شکل است؟

ادامه مطلب ...

معتمدی نیا-دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی -تهران مرکزی 

چکیده
جغرافیای رادیکال با الهام از نظرات جامعه شناسان چپ مانند مارکس، انگلس و هگل و در تقابل با کاپیتالیسم، لیبرالیسم، داروینیسم و لامارکیسم روابط متقابل جامعه و محیط را می کاود و داعیه دار انقلاب ریشه ای در جوامع سرمایه داری برای حذف نابرابری های فضایی است.
در جغرافیای رادیکالیسم باید بر اساس ماهیت جامعه شناسی به موضوع نگریست، از این رو برای بررسی و نقد دیدگاه رادیکالیسم در جغرافیا، بر مبنای هدف تحقیق که تعیین اهمیت موضوع در جغرافیا است، باید در ابتدا ریشه لغت رادیکال شناخته شده و با توجه به مفهوم اصطلاح علمی رادیکالیسم به بررسی مهمترین مکاتب و نظریان همسو و مخالف این عقیده، مکتب جغرافیای رادیکالیسم و بازتاب دیدگاههای این مکتب بر جغرافیا و نقد این دیدگاه پرداخته و در نهایت نتیجه گیری از مابحث مطروحه بعمل می آید.



ادامه مطلب ...

محمد قدیمی-دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی

پیشگفتار ( چکیده):

کشور ترکیه یکی از کشورهای صنعتی جهان اسلام است و در حال حاضر جزء بیست کشور اول صنعتی دنیا می‌باشد که مانند پلی بین قاره آسیا و اروپا قرار گرفته است. این کشور با اتخاذ سیاست‌های اقتصادی مناسب در زمینه‌‌های کشاورزی، صنعت و تروریسم به سرعت در حال پیشرفت است و سعی در ارتقاء رابطه بهتر و مناسب‌تر با کشورهای اسلامی بخصوص کشورهای منطقه است و به لحاظ موقعیت جغرافیایی خود در مسیر ارسال کالا و انرژی بین آسیا و اروپا قرار گرفته  و کلاً به صورت 4 راه ترانزیت نفت و گاز درآمده و نقش انکارناپذیری در این زمینه پیدا کرده است. بررسی نقش اقتصادی، ژئواکونومیکی ترکیه در جهان اسلام و بخصوص کشورهای منطقه و بررسی سطح روابط و چگونگی بهبود ‌آن می تواند کشورهای اسلامی را در رسیدن به اهداف خود یاری نماید و همچنین کشورهای اسلامی می‌توانند با الگوبرداری از مدل اقتصادی کشور ترکیه و بررسی سیاست‌های اقتصادی این کشور از تجربیات ارزنده آن استفاده کرد و در مسیر پیشرفت و سازندگی اقتصادی قرار گرفت. کشور ترکیه امروزه با تعدیل سیاست‌های خود و تجدیدنظر در روابط با کشور اسرائیل، موفق شده نظر مسمانان بخصوص اعراب را جلب نماید و در مسیر اعتمادسازی در منطقه حرکت نماید.

(یک)


ادامه مطلب ...